Gościnności - NOMUS - Nowe Muzeum Sztuki - Muzeum Narodowe w Gdańsku, Pomorskie, Gdańsk

Wystawa „Gościnności” to zaproszenie do refleksji nad jednym z najważniejszych pojęć kształtujących współczesną Europę. W obliczu aktualnych wydarzeń związanych z migracją, mobilnością i tożsamością, stawiamy pytanie o prawo gościnności i jego rolę w dzisiejszym społeczeństwie – o to, jak przyjmujemy i traktujemy Innego w przestrzeni, którą uważamy za własną.

Gościnność to nie tylko przyjazny gest empatii, lecz także akt polityczny i kulturowy, ujawniający skomplikowane relacje zarówno w wielokulturowych, jak i jednorodnych społeczeństwach. Podejmujemy temat dostosowania przestrzeni społecznych, geograficznych, symbolicznych takich jak dom, miasto czy kraj do przyjęcia Innych. Pytamy, kto dysponuje prawem do zajmowania ich po minionych konfliktach, a kto podlega wykluczeniu. Poruszamy zagadnienie granic gościnności i otwartości, poczucia „bycia u siebie” oraz tymczasowości. Czy gościnność dzisiaj to tylko gest empatii, czy już bezwarunkowa konieczność, by móc współistnieć? Dotyczy to relacji nie tylko międzyludzkich, ale także postawy wobec zwierząt, środowiska i planety.

Zapraszamy widzów do sprawdzenia, czy sztuka może być narzędziem diagnozy procesów społecznych i miejscem refleksji nad kondycją ludzką. Prace w formie instalacji wideo, obiektów, fotografii czy tkanin traktują temat gościnności jako namysł nad wymuszonymi i dowolnymi migracjami, tożsamością i przestrzenią, w której żyjemy, jak i tej, którą tworzymy dla innych.

Ekspozycja ma zachęcić do głębokiego przyjrzenia się wzajemnym relacjom sztuki i polityki w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania o społeczne obowiązki i miejsce estetyki w dyskusji o prawie do przynależności. Wybrane dzieła otwierają pole do nowych interpretacji, ukazując gościnność nie tylko jako postawę, ale także jako metaforę – odzwierciedlają współczesne debaty o nacjonalizmach, różnorodności i wzajemnym współistnieniu.

Zadajemy więc pytania: czy otwarcie na innych może być drogą do przezwyciężenia podziałów? Kto jest darczyńcą, a kto beneficjentem gościnności? Wystawa ma być w założeniu zaproszeniem do odkrywania złożonych, często niewygodnych pytań, które kryją się za pojęciem gościnności.

W ostatnich latach temat gościnności podejmowano wielokrotnie, lecz wystawa w Muzeum Narodowym w Gdańsku wpisuje się w ten nurt jako badanie postaw przyjęcia i izolacji w oparciu o wątki globalne i lokalne, np. tworzenia społeczności gdańszczan w powojennych realiach. Osiemdziesiąta rocznica zakończenia II wojny światowej jest dobrym czasem do przemyślenia tego tematu.

Ekspozycja składa się z prac pochodzących ze zbiorów Gdańskiej Galerii Fotografii, Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej będącej depozytem gminy miasta Gdańska w zbiorach NOMUS – Nowego Muzeum Sztuki oraz dzieł użyczonych przez artystki i artystów.

Dział Konserwacji: Joanna Didik, Kamila Ślefarska, Cátia Viegas Wesołowska
Dział Inwentarzy: Kalina Krasowska, Małgorzata Pajkert, Mirosław Szwabowicz
Dział Wydawnictw: Adam Majewski, Tamara Makhalina
Digitalizacja i dokumentacja wizualna kolekcji: Janina Antczak, Konrad Królikowski, Andrzej Leszczyński, Grzegorz Nosorowski
Promocja i komunikacja: Justyna Sobotka, Paulina Szwaj; współpraca: Paweł Burian, Klaudia Ficak, Adam Jurek
Program edukacji: Noemi Etush, Nadzieja Grabińska
Współpraca: Gabriela Brdej, Marta Burczyk, Lidia Gringmann, Mariusz Grym, Małgorzata Maciakowska, Piotr Pietraszek, Paweł Powirski, Monika Raszewska Grażyna Skierka, Daniel Starzyński, Anna Wojdat-Zielińska
Opiekunki publiczności: Magdalena Obrębska, Elżbieta Pobłocka, Anna Schick
Wsparcie finansowe: Stocznia Centrum Gdańsk