Tremor - Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej MANGGHA, Małopolskie, Kraków

W ramach wystawy Suiseki prezentowanej w Galerii Europa – Daleki Wschód zapraszamy na pokaz prac Tremor Oli Sikory, krakowskiej artystki, absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Działania Artystki polegają na analitycznym podejściu do elementów pejzażu. Sikora tworzy własny system znaków, pewnego rodzaju kod, w którym zapisuje i przetwarza zebrane z natury wrażenia. Próba zmierzenia się z kamienną materią polega na kontemplacyjnym, czy wręcz rytualnym wnikaniu w jej rytm i strukturę. W obliczu antropocenu, działania te stanowią nowy rodzaj geologii, oddzielny zapis, ryt, dyktowany przez intuicję i gest człowieka.

W ten sposób stają się hołdem dla natury, szczególnie dla tych elementów, które były świadkiem historii i ewolucji od początku dziejów naszej planety. Rysowanie – uważne i powolne zapełnianie płaszczyzny płótna lub kartki drobnym „pismem” – jest dla Artystki narzędziem terapeutycznym, niejednokrotnie pomagającym jej znaleźć odpowiedni balans i wyciszenie. Wykonane obrazy zaczynają stanowić prywatny sejsmogram, gdzie poszczególne fragmenty zostały zapisane pod wpływem określonego nastroju i towarzyszących mu w danym momencie emocji.

Wybrane prace pochodzą z cyklu postgeologia, nad którym Autorka pracuje od 2019 roku. Pokaz zorganizowany w Muzeum Manggha jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie Suiseki, którą prezentujemy w Galerii Europa – Daleki Wschód. Tytuł odnosi się zarówno do geologii – drżenia związanego z ruchem ziemi, jak i do podjętej przez Artystkę praktyki artystycznej tożsamej z przenoszeniem impulsów ciała na płaszczyznę obrazu czy obiektu.

Suiseki i uważność
Japońska tradycja suiseki, czyli sztuka poszukiwania, wybierania, prezentowania i interpretowania małych, naturalnie ukształtowanych kamieni, od kilkunastu lat regularnie pojawia się na wystawach w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Naturalne kamienie symbolizują przede wszystkim piękno natury i jego harmonię w ponadczasowej interpretacji kuratorów. W tej wystawowej odsłonie suiseki skupia się przede wszystkim na budowaniu fragmentarycznego krajobrazu, na minimalizmie i kontemplacji, jakie niosą ze sobą te niezwykłe kamienie, stając się w przestrzeni galerii prawdziwymi obiektami sztuki.

Prezentowane na wystawie Aleksandry Sikory prace z cyklu postgeologia w zaskakujący sposób odnoszą się do tych japońskich wartości estetycznych, adaptując je do własnych kontekstów artystycznych. Wychodząc od natury i od materii, jaką jest tytułowa geologia, Artystka łączy ją z nowoczesną estetyką, eksperymentując z materiałami i technikami. Tym samym ujawniają się relacje pomiędzy japońską sztuką suiseki a współczesną sztuką polską, co staje się fascynującym przykładem poszukiwania dialogu pomiędzy kulturami i odnajdywania tradycyjnych wartości w kontekście nowoczesności.

W tradycji japońskiej kamienie odgrywają ważną rolę zarówno w kontekście duchowym, jak i symbolicznym. Ich znaczenie jest głęboko zakorzenione w kulturze, religii oraz w filozofii zen. W suiseki kamienie reprezentują fizyczną i duchową stabilność ze względu na materię i jej nieprzemijalność, a ustawione w tokonomie – symbolizują górski pejzaż.

Wiele z tych elementów jako wspólne odnajdujemy w pracach Aleksandry Sikory. Duchowość i natura oraz spokój uchwycone zostają poprzez medytacyjne prowadzenie kreski, harmonijne linie i łagodność kształtów. Sam proces jest jednym z kluczowych sposobów jej działania: zapełniania pustej przestrzeni, tworzenia ścieżki, poszukiwania drogi – zarówno w sensie dosłownym - budującym dzieło artystki – jak i duchowym – odnoszącym się do uważności, kontemplacji, troski i empatii.

Wszystko to sprzyja rozwojowi unikalnego stylu, który łączy estetykę Wschodu i Zachodu, podkreślając uniwersalność piękna ukrytego w naturze i tradycji.

To japońska droga Artystki do zrozumienia natury.
Katarzyna Nowak