Rok 2026 w Galerii OdNowa otwiera wystawa „Tempus Praeteritum” autorstwa prof. dra hab. Andrzeja Pniewskiego z Wydziału Architektury Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Ekspozycja jest prezentacją prac rysunkowych i graficznych artysty.
„«Tempus Praeteritum» jest łacińskim określeniem czasu przeszłego, interpretowanym przeze mnie w sposób pokrętny, wygodny do wytłumaczenia sensu wielu moich kompozycji rysowanych ołówkiem, składających się z kropek, linii i walorów o zmiennym, różnym natężeniu.
Galimatias form i detali tworzy zapowiedź kontynuacji dalszego ciągu narysowanych zdarzeń. W atmosferze niedomkniętych wizji realizuję wyimaginowaną opowieść o własnym, chaotycznym pejzażu, składającym się ze wszystkiego, co mnie otacza. Zniekształcam więc obraz własnych odkryć i domysłów świadomie Ironizując ze znanych, ukształtowanych i oczywistych faktów, demolując jednocześnie ich ustabilizowane zwyczajowo oddziaływanie.
W szkicach i zapisach rysunkowych korzystam z umiejętności zawodu projektanta. Posługuję się przy tym narzędziami, które powinny porządkować przestrzeń i jej kształty. Jednak nie potrafię opanować zasad geometrycznego oddziaływania na zmysły, które budują nastrój lub klimat spokoju i stagnacji. Niedopełniony czas przypomina o niedomkniętym oknie lub drzwiach, a także o zmienności odczuć osoby przekraczającej most na rzece lub granicę terytorium.
Jestem przeświadczony o niedoskonałości operacji posiadanych zmysłów, co powinno usprawiedliwiać moją dość swobodną interpretację smaku goryczy lub siłę nachalności dźwięków. Jest to jeden z głównych powodów mojej nieporadności i niezdecydowania w sposobach wyboru oddziaływań na reakcje, a zwłaszcza oceny moich wizji rzeczywistości.
Rysowane przeze mnie ptaki wymykają się poza bariery zamkniętej przestrzeni ludzkich – interpretacji zachowań – w tym także moich. Ptaki są szczęśliwe, mądre, wesołe lub głośne i kłótliwe. To są cechy przypisane im przez człowieka w sposób często nieprawdziwy i bezmyślny. Próbuję je pokazać za pomocą ołówkowych kresek, szukając we własnej wyobraźni, sposobu nawiązania stałych, mądrych relacji i wzajemnego zrozumienia.
Jestem przekonany o słuszności powrotów do rysunkowych pierwowzorów i uzupełnień pierwszych wersji rysunków i uaktualnienia Ich struktur kompozycyjnych. Wówczas można wprowadzać nowe wątki wyobraźni, uzupełniane nową kompozycją detali oraz zmiennością waloru. Wszelkie zmiany wersji początkowej rozbudowują temat rysunku oraz ingerują w jego estetykę
Mój świat narysowany ołówkiem jest wyobrażony, nasycony znaczeniami i tym wszystkim co było, co pozostało w głowie, ciele i świadomości. Przedstawia on inną rzeczywistość, którą można w dowolnym czasie dowolnie interpretować. W czarno-białej ołówkowej twórczości podróżuję w ślad za ideami własnej egzystencji, w które wierzę lub tymi, które mi przeszkadzają. Sztuka rysowania odzwierciedla moje skojarzenia sytuacyjne i doświadczenia wynikające ze smutków i radości. Jest precedensem tworzenia nierealnych, półrealnych i realnych warunków egzystencji narysowanych przeze mnie bohaterów i sytuacji.
Ta sztuka może dawać ukojenie i być dowcipna, acz wielowarstwowa w odczuciach. Zatem dowcip miło jest rozumieć w każdej warstwie – zarówno ogólnego zdarzenia, jak i własnej opowieści”.
Andrzej Pniewski
Andrzej Pniewski – projektant wnętrz, wystawiennictwa oraz struktur krajobrazowych. W 1972 roku ukończył studia w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa. Pracę dyplomową zrealizował w Pracowni prof. Ryszarda Semki. Po uzyskaniu dyplomu współpracował z Gerardem Kwiatkowskim w Galerii EL-Laboratorium Sztuki w Elblągu, uczestnicząc w jego najważniejszych awangardowych działaniach twórczych. W roku 1973 został zatrudniony na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku na stanowisku asystenta. W okresie pięćdziesięciu lat pracy pedagogicznej w gdańskiej uczelni artystycznej uzyskał wszystkie stopnie i tytuły naukowe. Andrzej Pniewski był promotorem ponad stu pięćdziesięciu dyplomowych opracowań magisterskich oraz kilkudziesięciu licencjackich z dziedziny architektury wnętrz. Jest autorem i współautorem wielu opracowań konkursowych o tematyce projektowej i artystycznej Przewodniczył i brał udział w pracy zespołów oceniających kunszt artystyczny dzieł autorstwa innych twórców w kraju i poza jego granicami. Zaprojektował i zrealizował dziesiątki obiektów wnętrzarskich i wystawienniczych. W latach 2005-2008 pełnił obowiązki dziekana Wydziału Architektury i Wzornictwa ASP w Gdańsku, a w latach 2008-2020 kształcił projektantów wnętrz w Sopockiej Szkole Wyższej. Z jego inicjatywy powstał nowy kierunek na Wydziale Architektury i Wzornictwa gdańskiej ASP pod nazwą architektura przestrzeni kulturowych. Jest laureatem wielu nagród rektora ASP, nagród Prezydenta Miasta Gdańska, Złotej odznaki „Zasłużony dla kultury polskiej”, brązowego medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis.