Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos - MuFo Rakowicka - Muzeum Fotografii w Krakowie, Małopolskie, Kraków

Dla Sputnik Photos fotografia nigdy nie była jedynie zapisem rzeczywistości. To przestrzeń spotkania, narzędzie krytycznego myślenia i wspólnego działania. Wystawa „Wspólnie” w Muzeum Fotografii w Krakowie opowiada o pracy jednego z najważniejszych kolektywów fotograficznych Europy Środkowo-Wschodniej, ukazując fotografię jako medium relacji, współodpowiedzialności i oddawania głosu innym.

Wystawa „Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos”, prezentowana w Muzeum Fotografii w Krakowie od 11 kwietnia 2026 roku nie jest klasyczną retrospektywą. Dorobek grupy staje się tu punktem wyjścia do refleksji nad tym, jak na przestrzeni dwóch dekad zmieniała się fotografia dokumentalna i jak może ona funkcjonować jako żywa praktyka społeczna. Prezentowane projekty tworzą panoramę różnych modeli współpracy: między fotografami i fotografkami, bohaterkami i bohaterami zdjęć, a także kuratorkami i kuratorami. Jednocześnie odsłaniają one społeczne i polityczne przeobrażenia regionu Europy Środkowo-Wschodniej, widziane z perspektywy zaangażowanej, kolektywnej praktyki twórczej.

Sputnik Photos powstał w 2006 roku, w świecie, który kilkanaście lat po zakończeniu zimnej wojny wciąż nosił wyraźne ślady dawnych podziałów i właśnie one początkowo stały się tematem ich twórczości. W pierwszych latach działalności kolektyw tworzyli artyści i artystki z Polski, Słowacji, Czech, Słowenii, Białorusi, Łotwy oraz Gruzji. Z czasem skład grupy ulegał zmianom, by ostatecznie uformować obecne sześcioosobowe grono, które tworzą: Jan Brykczyński, Karolina Gembara, Michał Łuczak, Rafał Milach, Adam Pańczuk i Agnieszka Rayss, wspierani przez Marzenę Michałek-Dąbrowską, koordynatorkę projektów. Przez lata towarzyszyły im dziesiątki współpracowników i współpracowniczek, wzbogacających działalność o nowe głosy, doświadczenia i perspektywy.

Oś wystawy „Wspólnie” stanowi fotografia rozumiana jako narzędzie współpracy. Prezentując kluczowe projekty Sputnik Photos, od wczesnych realizacji po najnowsze prace, ekspozycja zaprasza publiczność do refleksji nad tym, jak obraz może dziś inicjować rozmowę, budować więzi i oddziaływać na rzeczywistość. W świecie pełnym napięć i podziałów proponuje uważność, wspólnotę i wrażliwość na siebie nawzajem jako możliwą alternatywę.

Podczas wizyty na wystawie zapraszamy również na piętro +1 do czytelni MuFo (wt. 11.00–18.00, śr.–pt. 10.00–15.00), gdzie można obejrzeć więcej publikacji Sputnik Photos.

Artystki i artyści: 
Kolektyw Sputnik Photos w składzie: Jan Brykczyński, Karolina Gembara, Michał Łuczak, Rafał Milach, Adam Pańczuk, Agnieszka Rayss,
we współpracy z Marzeną Michałek-Dąbrowską,
oraz: Edgar Bąk, Diana Lelonek, Weronika Perłowska

Kuratorka: Marta Szymańska
Współpraca merytoryczna: dra Agnieszka Olszewska