Wyczuj, wymaluj. Oto Wyczółkowski - Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży, Podlaskie, Łomża

Mongoraficzna wystawa ze zbiorów Muzeum okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, przygotowana z okazji 90. rocznicy śmierci jednego z najwybitniejszych polskich malarzy.

Na wystawę składają się obrazy, grafiki i różnego rodzaju pamiątki po artyście, w tym dokumenty, szkicowniki i przedmioty codziennego użytku.

– Wystawa nie jest jedynie przeglądem dzieł jednego z najwybitniejszych polskich artystów. To zaproszenie do spotkania z człowiekiem, który przez ponad pół wieku konsekwentnie uczył się patrzeć i pozostawił po sobie niezwykle bogaty zapis tego patrzenia. Dziś, wiele lat po jego śmierci, spojrzenie Leona Wyczółkowskiego wciąż pozwala odkrywać świat na nowo – podkreśla dyrektor muzeum Paulina Bronowicz-Chojak, dodając, że to zaproszenie do spotkania z twórcą, którego dorobek wymyka się prostym definicjom.

Leon Wyczółkowski (1852–1936) należy do grona tych artystów, których twórczość trudno zamknąć w jednym określeniu. Był malarzem, rysownikiem i grafikiem, ale przede wszystkim uważnym obserwatorem świata. Interesował go człowiek i natura, wielkie dzieła sztuki i zwykłe fragmenty codzienności, monumentalna architektura i ulotne zjawiska światła. Pozostawił po sobie niezwykle różnorodny dorobek, będący jednocześnie świadectwem epoki i zapisem osobistej wrażliwości.

Wystawa monograficzna ze zbiorów Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, posiadającej najważniejszą kolekcję dzieł artysty w Polsce, składa się ze starannie dobranych i wyjątkowych prac, pozwalających prześledzić niemal całe twórcze życie Wyczółkowskiego. Umożliwia również podążanie za artystą przez miejsca, które odwiedzał, poznanie ludzi, których portretował, docenienie krajobrazów, które go zachwycały oraz poznanie technik, które nieustannie doskonalił.

Na wystawie, przygotowanej dzięki współpracy dr Anny Ziemlewskiej (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy) i Alicji Kamienicznej-Adamowskiej (Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży), spotykają się różne oblicza artysty. Są tu portrety, w których próbował uchwycić nie tylko wygląd, lecz także charakter modela. Są widoki Krakowa, Torunia, Warszawy i Gdańska – miast oglądanych okiem człowieka wrażliwego na historię i architekturę. Są rozległe pejzaże Ukrainy, Podola, Podlasia i Polesia, a także ukochane przez Wyczółkowskiego lasy, ogrody i kwiaty. Szczególne miejsce zajmują motywy związane z Borami Tucholskimi i Gościeradzem, gdzie artysta spędził ostatnie lata życia.

W pracach tych wyraźnie widać jego fascynację naturą – nie jako dekoracją, lecz jako żywym organizmem podlegającym nieustannym przemianom. Wyczółkowski był również znakomitym grafikiem. Litografie, akwaforty i autolitografie prezentowane na wystawie pokazują mistrzostwo kreski oraz niezwykłą umiejętność wydobywania nastroju za pomocą oszczędnych środków wyrazu. Dla współczesnego odbiorcy mogą być one także przypomnieniem, jak ważnym polem artystycznych eksperymentów była grafika w pierwszych dekadach XX wieku. Dopełnieniem ekspozycji są osobiste pamiątki po artyście. Nie opowiadają one o Wyczółkowskim jako o pomnikowej postaci z podręczników historii sztuki, lecz jako o człowieku – pracującym, podróżującym, szkicującym, prowadzącym korespondencję, uczestniczącym w życiu swojej epoki. Dzięki nim łatwiej dostrzec, że za znanymi obrazami i grafikami stoi konkretna osoba, obdarzona ciekawością świata, temperamentem i pasją tworzenia.