Nabytki. Ekspozycje. Narracje. Gromadzenie zbiorów przez Muzeum Zamkowe w Pszczynie w latach 1946-2026 - Stajnie Książęce w Pszczynie - Muzeum Zamkowe w Pszczynie, Śląskie, Pszczyna

Eksponaty zawsze stanowią pierwszą przyczynę wszelkich działań realizowanych przez instytucje muzealne. Bez muzealiów, które budują kolekcje i zbiory, muzea nie miałyby racji bytu. Ta fundamentalna rola eksponatu stała się inspiracją, aby na wystawie jubileuszowej zaprezentować historię gromadzenia zbiorów przez Muzeum Zamkowe w Pszczynie.

W tym roku Muzeum Zamkowe w Pszczynie obchodzi Jubileusz 80-lecia działalności. Instytucja otwarta dla publiczności dokładnie 9 maja 1946 roku od dziesięcioleci stanowi ważny punkt na mapie polskich muzeów-rezydencji. Wśród licznych wydarzeń uświetniających tę ważną datę na szczególną uwagę zasługuje wystawa czasowa: „Nabytki. Ekspozycje. Narracje. Gromadzenie zbiorów przez Muzeum Zamkowe w Pszczynie w latach 1946-2026”, prezentowana od 9 maja w budynku Stajni Książęcych. Kuratorzy wystawy, Malina Czosnowska i Marcin Nyga, postanowili odkryć przed widzami mało znany aspekt działalności Muzeum, czyli historię gromadzenia zbiorów. Niejedna osoba zwiedzająca Muzeum zastanawiała się, jak doszło do tego, że komnaty zamkowe i różnorodne ekspozycje wypełniają wspaniałe zabytki malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Bo przecież nie wszystko co dane nam jest oglądać pochodzi z dawnego wyposażenia zamku książąt pszczyńskich.

Autorzy wystawy rysują przed widzem trzy kluczowe okresy w gromadzeniu zbiorów. Lata 40. i 50. XX wieku, kiedy Muzeum pełniło funkcję Składnicy Muzealnej, w której zabezpieczano zabytki – pozbawione opieki w wyniku II wojny światowej – pochodzące z pałaców, rezydencji i dworów, głównie z terenów Śląska. W kolejnych dziesięcioleciach nabytki służyły uzupełnianiu wystroju komnat zamkowych, ale również tworzono z nich od podstaw zupełnie nowe kolekcje. Czas po 1989 roku to konsekwentne poszukiwanie pamiątek związanych z książętami i ziemią pszczyńską, zabytków związanych z dawnymi obyczajami arystokratycznymi oraz uzupełnianie istniejących kolekcji, w tym szczególnie militariów, malarstwa czy miniatur.

W sumie na wystawie prezentowanych jest kilkaset obiektów – przekazów, zakupów i darów – które trafiły do Muzeum w okresie ostatnich 80 lat. Kuratorzy wybrali najciekawsze i najbardziej reprezentatywne obiekty ukazujące złożoność i różnorodność pszczyńskich zbiorów. Całość, jak na wystawę jubileuszową przystało, okraszona została licznymi faktami, danymi liczbowymi i ciekawostkami ukazanymi w nowoczesnej formie graficznej. Dzięki temu widz może podziwiać zabytki, ale również zrozumieć zasady budowania zbiorów muzealnych.

Wystawa pobudza do refleksji nad rolą polskiego muzealnictwa w ochronie wspólnego dziedzictwa kulturowego. Pokazuje, jak przemyślane i planowe gromadzenie zbiorów wpływa na profil muzeum, działalność wystawienniczą i na budowanie nowych narracji.

Kuratorzy: Malina Czosnowska, Marcin Nyga