Baszta Narożna (KSIĄŻĘCA) - Muzeum Ziemi Kociewskiej w Starogardzie Gdańskim, Pomorskie, Starogard Gdański

Znajduje się w północno-zachodnim narożniku XIV-wiecznych murów obronnych. Do czasów dzisiejszych w postaci oryginalnej zachowały się jedynie kamienne fundamenty, sięgające być może początków istnienia miasta, panowania książąt gdańsko-pomorskich (stąd jej druga nazwa – Baszta Książęca).

Reszta obiektu została odbudowana na wzór prawdopodobnie XVII-wiecznej, stojącej w tym miejscu baszty narożnikowej, przy czym brak źródeł nie pozwala jednoznacznie ocenić stopnia historyczności tej rekonstrukcji.

Zlokalizowana w baszcie Narożnej wystawa stała obejmuje dzieje miasta od początków osadnictwa do roku 1939.

Z Basztą związane są legendy:

Według najstarszej z nich Wierzycę zamieszkiwały nimfy/ rusałki, choć powabne, to jednak niezgodne. Miejsce przed Starogardem, gdzie się pokłóciły, nazwano Piekiełkami. W końcu powaśnione rozeszły się, co nastąpiło właśnie na wysokości Baszty. Jednym, płynącym szybciej i krótszą drogą, odpowiadała Nogatka (dziś kanał Młyński), a drugim – wolniejszym – okrężna Leniwka (dziś za stadionem). Ale w rejonie młynów rusałki znów się pogodziły, a nawet zaśpiewały “kochajmy się!”. Było to w miejscu, gdzie struga Kochanka (stąd nazwa) uchodzi do Wierzycy.

Według innego podania, 8 grudnia 1461 roku, gdy Krzyżacy podeszli pod basztę i kiedy Starogardzianie zamierzali wystrzelić do nich z łuków, te odmówiły. Znalazł się bowiem wśród załogi zdrajca, który nocą niepostrzeżenie ponacinał cięciwy, tak że wszystkie popękały. Krzyżacy wdarli się do wnętrza, a sprawcy nieszczęścia nigdy nie wykryto.

Opowiadają także, że jakaś starościna kiedyś w piwnicach przechowywała skrycie klejnoty i inne kosztowności. Strzegł ich dobrany i zaufany człowiek, a mimo to zaginęły. Skrzynie okazały się opróżnione ze skarbów, a sprawców kradzieży też nie udało się ustalić.

muzeumstarogard.pl