Galeria Sztuki Współczesnej Elektrownia - Muzeum Saturn w Czeladzi, Śląskie, Czeladź

W 2016 roku Muzeum wzbogaciło się o drugi obiekt – dawną elektrownię kopalni „Saturn”. Wybudowany w latach 1903-1908 ceglany budynek wyróżnia oryginalna architektura określana rytmem gęsto rozmieszczonych arkadowych okien ujętych lizenami, fryzy arkadowe i wyrazisty gzyms krenelażowy. Harmonijnie ukształtowaną sylwetę wieńczy trójkondygnacyjna wieża nad ryzalitem, wyposażona w czytelne odwołania do architektury średniowiecznej – kluczowe otwory strzelnicze i wyrazisty krenelaż. Projekt budynku wyszedł najprawdopodobniej spod ręki Józefa Piusa Dziekońskiego, tuza polskiej architektury tworzącego w duchu historyzmu.

Budynek do dziś zachwyca zachowanym parkiem maszynowym. Znajdują się tu przetwornice, kompresory, rozdzielnie 2 KV i 5 KV oraz dwie prądnice prądu stałego produkcji firmy Siemens-Halske do napędu maszyn wyciągowych szybu I i II. Ogromne wrażenie robi monumentalny generator „Wanda”, pełniący rolę bloku energetycznego z silnikiem parowym dwustopniowym i dwucylindrowym, wyprodukowany w 1903 roku. Do dziś zachował się pulpit sterowniczy z 1903 roku służący do synchronizowania sprężarek „Wanda” i niezachowanej „Krakus” oraz rozruchów bloków energetycznych.

Od 2005 roku w dawnej elektrowni działa Galeria Sztuki Współczesnej „Elektrownia”, której industrialne i ponadczasowe wnętrze tworzy przestrzeń do ekspozycji dzieł artystów indywidualnych oraz zrzeszonych w formalnych i nieformalnych grupach twórczych.

galeria-elektrownia.czeladz.pl