Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska została restytuowana postanowieniem Soboru Biskupów Kościoła Prawosławnego w Polsce z dnia 1 marca 1989 r. Jest ona bezpośrednią kontynuatorką tradycji dawnej diecezji chełmskiej.
Diecezja dzieli się na 5 dekanatów: bialski, chełmski, lubelski, terespolski i zamojski, posiada 31 parafii, 5 filii, monaster męski oraz żeński dom zakonny, ma 48 świątyń oraz ok. 270 cmentarzy.
Lubelska cerkiew katedralna pw. Przemienienia Pańskiego jest najstarszą w Polsce świątynią będącą we władaniu Kościoła Prawosławnego.